İlyas Salman kimdir?
İlyas Salman, Türk sinemasının kendine özgü oyunculuk tarzıyla hafızalara kazınan oyuncularından biridir. Sinema ve tiyatro oyunculuğunun yanı sıra yönetmenlik, senaristlik, yazarlık, şiir ve müzik alanlarında da çalışmalar yapmıştır.
İlyas Salman kimdir?
İlyas Salman, 14 Ocak 1949 tarihinde Malatya'nın Arguvan ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi Arguvan'ın Asar köyündendir. Çocukluk ve gençlik yıllarını Malatya'da geçiren Salman, Malatya Turan Emeksiz Lisesi'nden mezun oldu.
Lise eğitiminin ardından oyuncu olma isteğiyle Ankara'ya gitti ve Ankara Devlet Konservatuvarı'nın sınavlarına katıldı. Konservatuvara kabul edilen Salman, burada tiyatro eğitimi aldı ancak öğrenimini tamamlamadan okuldan ayrıldı.
Tiyatrodan sinemaya uzanan kariyeri
İlyas Salman profesyonel oyunculuğa tiyatro sahnesinde başladı. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nda görev yaptıktan sonra farklı tiyatro topluluklarında sahneye çıktı. Sinemaya geçişi ise 1977 yılında gerçekleşti.
1977 yapımı Baskın, Salman'ın sinema kariyerinin ilk dönemindeki yapımlardan biri oldu. Aynı yıl Çöpçüler Kralı filminde de rol aldı. Ardından Türk sinemasının geniş izleyici kitlelerine ulaşan çok sayıda filminde yer almaya başladı.
Salman'ın oyunculuk kariyerinde köyden kente gelen, ekonomik zorluklarla mücadele eden veya toplumdaki eşitsizliklerle karşı karşıya kalan karakterler önemli bir yer tuttu. Doğal oyunculuğu, mizahı ve dramatik anlatımı bir arada kullanabilmesi, onu döneminin dikkat çeken karakter oyuncularından biri haline getirdi.
Banker Bilo ve Çiçek Abbas
İlyas Salman'ın kariyerinin en çok hatırlanan karakterlerinden biri, 1980 yapımı Banker Bilo filmindeki Bilo'dur. Şener Şen ile başrolleri paylaştığı film, Salman'ın sinema kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu.
1982 yapımı Çiçek Abbas ise sanatçının adıyla özdeşleşen yapımlardan biri haline geldi. Salman'ın canlandırdığı Abbas karakteri, yıllar içerisinde Türk sinemasının unutulmaz karakterleri arasında yer aldı.
Oyuncunun geniş filmografisinde Kibar Feyzo, Hababam Sınıfı Güle Güle, Şekerpare, Çirkinler de Sever ve çok sayıda başka sinema filmi bulunmaktadır.
Sarı Mercedes ve dramatik oyunculuğu
İlyas Salman yalnızca komedi filmlerindeki performanslarıyla değil, dramatik rolleriyle de önemli başarılar kazandı. Tunç Okan'ın yönettiği Sarı Mercedes filminde canlandırdığı Bayram karakteri, oyunculuk kariyerinin öne çıkan performanslarından biri oldu.
Bu rolüyle 1993 yılında düzenlenen 5. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görüldü.
2007 yılında ise Sis ve Gece filmindeki Cuma karakteriyle 18. Ankara Uluslararası Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.
Lal Gece
Salman'ın ilerleyen yıllardaki dikkat çeken filmlerinden biri 2012 yapımı Lal Gece oldu. Filmdeki performansıyla 19. Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü Engin Günaydın ile paylaştı.
Yönetmenlik ve senaristlik çalışmaları
İlyas Salman kamera karşısındaki çalışmalarının yanı sıra kamera arkasında da görev aldı. 1990 yılında çekilen Zavallı ve Aile Bağları: Deli Fişek yapımlarında yönetmenlik yaptı. Bazı projelerin senaryo çalışmalarında da yer aldı.
Yazarlık ve müzik çalışmaları
Sanat hayatını yalnızca oyunculukla sınırlamayan Salman, şiirler ve çeşitli yazılar kaleme aldı. Kitap çalışmalarının yanında şiir ve türkü ağırlıklı müzik çalışmaları da yaptı. Hasretim Sansürlüdür ve Kırmızı Beyaz yayımlanan kitapları arasında yer almaktadır.
İlerleyen yıllarda da müzik üretmeye devam eden sanatçı, 2020'li yıllarda şiir kayıtları ve yeni müzik çalışmalarını dinleyiciyle buluşturdu.
İlyas Salman'ın özel hayatı
İlyas Salman, Gülser Salman ile evlidir. Çiftin Devrim Salman adında bir kızı ve Temmuz Ali Salman adında bir oğlu bulunmaktadır.
İlyas Salman'ın öne çıkan filmleri
- Çöpçüler Kralı
- Kibar Feyzo
- Banker Bilo
- Hababam Sınıfı Güle Güle
- Çiçek Abbas
- Şekerpare
- Çirkinler de Sever
- Sarı Mercedes
- Sis ve Gece
- Lal Gece
- Mısır Adası
- Gece
1970'li yıllarda başlayan sanat yaşamını farklı dönemlerde sinema, tiyatro, edebiyat ve müzik çalışmalarıyla sürdüren İlyas Salman, Türk sinemasının uzun soluklu ve kendine özgü oyuncularından biri olarak kariyerine devam etmektedir.
